Ev Sahibi – Kiracı Anlaşmazlıklarında Yasal Haklar
Ev sahibi ve kiracı arasındaki anlaşmazlıklar, son yıllarda artan kira bedelleri ve piyasa dalgalanmaları nedeniyle daha sık gündeme gelmektedir. Peki bir uyuşmazlık durumunda:
- Ev sahibinin yasal hakları nelerdir?
- Kiracının hangi hakları vardır?
- Tahliye süreci nasıl işler?
Bu yazıda, Türk Borçlar Kanunu kapsamında ev sahibi – kiracı anlaşmazlıklarında yasal hakları detaylı şekilde ele alıyoruz.
Ev Sahibi ve Kiracı İlişkisi Hangi Kanuna Tabi?
Türkiye’de konut kiralamaları Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında düzenlenir.
Taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesi, hukuki sürecin temelini oluşturur.
Önemli olan nokta şudur:
📌 Kira sözleşmesi yazılı olmasa bile geçerlidir.
📌 Ancak yazılı sözleşme, olası anlaşmazlıklarda ispat açısından büyük avantaj sağlar.
Ev Sahibinin Yasal Hakları Nelerdir?
1️⃣ Kira Bedelini Talep Etme Hakkı
Ev sahibi, sözleşmede belirtilen kira bedelini ve yan giderleri talep etme hakkına sahiptir.
Kiracının kira ödememesi durumunda:
- Noter aracılığıyla ihtar gönderilebilir.
- Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılabilir.
- Belirli şartlarda tahliye davası açılabilir.
2️⃣ Tahliye Talep Etme Hakkı
Ev sahibi aşağıdaki durumlarda kiracının tahliyesini isteyebilir:
- Kiranın ödenmemesi
- Sözleşme süresinin dolması (belirli şartlarla)
- Ev sahibinin veya birinci derece yakının konut ihtiyacı
- Kiracının taşınmaza zarar vermesi
- 10 yıllık uzama süresinin dolması
⚖️ Tahliye süreci mutlaka yasal yollarla yürütülmelidir. Kilit değiştirmek veya zorla çıkarma suçtur.
3️⃣ Kira Artışı Yapma Hakkı
Kira artış oranı, kanunen belirlenen sınırlar dahilinde yapılabilir.
Konut kiralarında artış, ilgili dönemin yasal oranını geçemez.
Artış oranı sözleşmede belirtilmemişse, yine kanuni üst sınır uygulanır.
Kiracının Yasal Hakları Nelerdir?
1️⃣ Haksız Tahliyeye Karşı Korunma
Ev sahibi kiracıyı keyfi şekilde çıkaramaz.
Tahliye ancak:
- Mahkeme kararıyla
- Yasal tahliye taahhüdüyle
- Sözleşmede belirtilen şartların gerçekleşmesiyle
gerçekleşebilir.
2️⃣ Kira Süresi Güvencesi
Belirli süreli kira sözleşmelerinde, sözleşme süresi sonunda kiracı çıkmak zorunda değildir.
Sözleşme genellikle otomatik olarak uzar.
3️⃣ Depozito Hakkı
Depozito bedeli:
- En fazla 3 aylık kira tutarı olabilir.
- Kiracı taşınmazı hasarsız teslim ettiğinde iade edilmelidir.
Ev sahibi, haklı bir sebep olmadan depozitoyu kesemez.
Tahliye Süreci Nasıl İşler?
Ev sahibi kiracıyı çıkarmak istiyorsa:
- Yazılı ihtar gönderilir.
- Yasal süre beklenir.
- Gerekirse dava açılır.
- Mahkeme kararıyla icra süreci başlatılır.
⛔ Yasal süreç dışında yapılan müdahaleler suç teşkil edebilir.
Ev Sahibi – Kiracı Anlaşmazlıklarında Arabuluculuk
Güncel mevzuata göre kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk süreci uygulanmaktadır.
Bu süreç:
- Tarafların anlaşmasını hızlandırır
- Mahkeme masraflarını azaltır
- Daha kısa sürede çözüm sağlar
Anlaşmazlık Yaşamamak İçin Öneriler
✔️ Yazılı kira sözleşmesi yapın
✔️ Kira artış oranını net belirtin
✔️ Depozito tutarını açıkça yazın
✔️ Ödemeleri banka üzerinden alın
✔️ Tahliye taahhütnamesini usule uygun düzenleyin
Sonuç
Ev sahibi – kiracı anlaşmazlıklarında hem kiracının hem de ev sahibinin yasal hakları kanunla korunmaktadır. Önemli olan, sürecin hukuka uygun şekilde yürütülmesidir.
Gayrimenkul işlemlerinde profesyonel danışmanlık almak, olası hukuki riskleri en aza indirir ve sürecin daha güvenli ilerlemesini sağlar.
